South Watch.org South Watch.org
เยียวยาแผ่นดิน
โต๊ะอิหม่ามกับชุมชน
(ขวา) สมาชิกสภาซูรอที่บ้านตะโละ จังหวัดปัตตานี ยืนถ่ายรูปอยู่หน้ามัสยิด

(ล่าง) เรือนแถวไม้ที่ปอเนาะ บ้านตะโละ
โต๊ะอิหม่ามกับชุมชน

อิหม่ามหนุ่มในปัตตานีมุ่งสร้างเสริมบทบาทมัสยิดเพื่อพัฒนาสังคม

โต๊ะอิหม่ามกับชุมชน

โต๊ะอิหม่ามโมฮำหมัดญามาลูดินแห่งหมู่บ้านตะโละ เป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ มีประชากรราว 90 ครัวเรือนเท่านั้น อาจจะอายุน้อยมากในบรรดาผู้นำทางศาสนาอิสลามในภาคใต้ แต่ภารกิจที่เขามุ่งมั่นนั้นหนักหนานัก ผู้นำศาสนาวัย 31 ปีจากปัตตานีคนนี้ มีปณิธานแน่วแน่ที่จะก้าวไปข้างหน้า

“แต่อิสลามเป็นวิถีชีวิต ครอบคลุมทุกแง่มุมของชีวิตตลอดเวลา ทุกย่างก้าว ทุกกิจกรรมในชีวิตเรา ตั้งแต่อยู่เกิดจนตาย สิ่งที่ท้าทายเราในฐานะอิหม่ามคือ ทำอย่างไรถึงจะบริหารให้ครอบคลุมวิถีชีวิตในยุคนี้ได้อย่างไร”

นี่คือเหตุผลที่หมู่บ้านตะโละตั้งสภาซูรอ หรือสภาที่ปรึกษาของตนเองขึ้นมาเพื่อเปิดเวทีให้ผู้นำจารีต ผู้นำทางการและกลุ่มต่าง ๆ ในหมู่บ้าน ได้มาทำงานร่วมกันด้วยความเชื่อว่า “เมื่อวันแห่งการได้เข้าพบพระเจ้ามาถึง คำถามที่เขาจะต้องเจอจะไม่ใช่ว่าเขาทำงานอะไรแต่เป็นมุสลิมที่ดีหรือไม่”

โมฮำหมัดญามาลูดินเป็นลูกชายคนโตของโต๊ะอิหม่ามคนเดิม และเริ่มทำหน้าที่แทนบิดาเมื่ออายุเพียง 22 ปี จากนั้นได้รับทุนไปศึกษากฎหมายอิสลามที่มหาวิทยาลัย AI-Azhar ในประเทศอียิปต์ ถึงแม้ว่าโอกาสจะเปิดกว้างให้ทำงานในต่างประเทศและได้เงินเดือนสูง ๆ แต่เขายังคงเจริญรอยตามเส้นทางที่บิดาเลือกให้ด้วยความยึดมั่นในศรัทธา

โต๊ะอิหม่ามกับชุมชน
โต๊ะอิหม่ามโมฮำหมัดญามาลูดิน : “บทบาทของอิหม่าม ไม่ใช่แค่ประกอบกิจทางศาสนาเท่านั้น”

เพียงไม่นานเขาก็หยั่งซึ้งถึงสิ่งที่บิดาตระหนักมานานแล้วนั่นคือ ความอิ่มเอมใจที่ได้ช่วยให้ชีวิตของชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นนั้น มีค่ากว่าเงินทองมากนัก

ความสำเร็จประการหนึ่งของโต๊ะอิหม่ามหนุ่มผู้นี้ก็คือ ได้ส่งเสริมให้กลุ่มผู้หญิงเข้ามาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในสภาซูรอซึ่งจัดว่าเป็นความก้าวหน้าอย่างยิ่งในสังคมมุสลิมที่ผู้ชายเป็นใหญ่ และยังพยายามหากองทุนมาสร้างศูนย์ฝึกอาชีพให้กลุ่มสตรีในบ้านตะโละ ด้วยความเชื่อของโต๊ะอิหม่ามว่า

“เด็ก ๆ อยู่ในความดูแลของผู้หญิง ถ้าเราช่วยให้คนเป็นแม่มีการศึกษาทางศาสนา และมีความสามารถในงานอาชีพ เราก็จะมีปัญหาเยาวชนน้อยลง”

แม้จะเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ และค่อนข้างเงียบสงบแต่บ้านตะโละก็เช่นเดียวกับหมู่บ้านชาวมุสลิมในภาคใต้ที่ถูกรุมเร้าด้วยปัญหาสารพัดอย่าง และปัญหาที่เร่งด่วนที่สุดคือปัญหายาเสพติดและพฤติกรรมเสี่ยงของวัยรุ่น

โต๊ะอิหม่ามเพิ่งสร้างกระท่อมไม้ในปอเนาะเสร็จ ไว้ใช้เป็นโรงเรียนประจำให้นักเรียนชายมาศึกษาศาสนาอิสลาม และปฏิบัติชีวิตทางศาสนา แต่ปอเนาะรับนักเรียนได้แค่ 30 คน ส่วนนักเรียนหญิงต้องรอไปก่อน เพราะขาดทุนทรัพย์ในการก่อสร้างที่พัก

โต๊ะอิหม่ามรู้ดีว่า เขาไม่สามารถแก้ไขปัญหาในหมู่บ้านได้ตามลำพัง จึงพยายามดึงทรัพยากรในชุมชนมาใช้ผ่านสภาซูรอ เพื่อหาทางแก้ปัญหายาเสพติด วิธีหนึ่งก็คือต้องสร้างสรรค์กิจกรรมให้วัยรุ่นมีชีวิตชุมชนมากขึ้น โต๊ะอิหม่ามตั้งข้อสังเกตว่า วิธีนี้ไม่ได้แตกต่างจากสมัยก่อนมากนัก ในยุคก่อนที่จะมีการเลือกตั้งของฝ่ายทางการโต๊ะอิหม่ามก็ต้องปรึกษากับผู้นำชุมชนและชาวบ้านก่อนที่จะตัดสินใจเรื่องใด ๆ ในชุมชน

เขากล่าวว่า สภาซูรอ เป็นแค่วิธีการสมัยใหม่ที่ใช้บริหารจัดการหมู่บ้านได้ดีขึ้น “แต่จิตวิญญาณของการปรึกษาหารือกันโดยยึดมั่นในหลักการศาสนานั้น ไม่ได้แตกต่างจากเดิม”

โต๊ะอิหม่ามกัโต๊ะอิหม่ามกับชุมชน โต๊ะอิหม่ามกัโต๊ะอิหม่ามกับชุมชน
จำนวนผู้เข้าชม : 3454